مساله کمیت تعامل کاربران با نرم‌افزارها همیشه یکی از نقاط مورد بحث در تعیین میزان موفقیت نرم‌افزارها بوده است. اگر شما نرم‌افزار دسکتاپ/وب/موبایلی تولید می‌کنید که کاربران از آن استفاده نمی‌کنند نمی‌توانید متوجه ایراداتش بشوید، نمی‌توانید بفهمید چطور گسترشش بدهید و یا چه ویژگی‌هایی باید به آن اضافه شود و از همه مهم‌تر نرم‌افزاری که نتواند کاربران درگیر خود کند، خیلی زود با نرم‌افزار دیگری جایگزین خواهد شد!

ارتباط بازی و تعامل کاربران با نرم‌افزار

یک مفهوم نسبتاً جدیدی هست که چند سال است وارد حوزه نرم‌افزار شده به نام Gamification
روش‌های Gamification از میل ذاتی بشر به مسابقه و بردن و به‌دست آوردن افتخار و نیاز بشر به خودنمایی استفاده می‌کنند تا کاربران را بیشتر درگیر کار با نرم‌افزار کنند و با سنجش میزان تعامل کاربران، ضمن استفاده‌های تجاری، بهبود نرم‌افزارها را ساده‌تر کنند.

سایت‌هایی مثل سایت‌های مجموعه Stackexchange خیلی زیاد از Gamification استفاده کردند. اجزای اصلی که در نرم‌افزارها برای پیاده‌سازی Gamification استفاده می‌شود شامل مواردی مانند امتیاز کاربران، مدال‌ها و نشان‌ها، معرفی کاربران برتر، check in کردن‌ها، ارسال status می‌باشد. البته برنامه‌ها و سایت‌هایی زیادی از این مفاهیم برای گسترش ارتباطشان با کاربرها استفاده می‌کنند. تمام سایت‌های status محور مانند فیس‌بوک و توییتر که به کاربران کمک می‌کنند آنچه هستند (یا آنچه می‌خواهند باشند) را به بقیه معرفی کنند در واقع از Gamification برای شبکه‌سازی میان کاربران استفاده می‌کنند.

نرم‌افزارهای ایرانی و Gamification

مفهوم Gamification هنوز به هیچ وجه وارد تعاریف نرم‌افزارها و سایت‌های ایرانی نشده است. البته تلاش‌هایی هم در این زمینه شده است. سال 89 وقتی سایت داناترین را تاسیس کردم، یکی از مواردی که مورد مطالعه قرار دادم این بود که چطور یک مدل ارزشیابی مانند آنچه در سایت داناترین بود (امتیازها و مدال‌ها و ترفیع رتبه و دسترسی کاربران بر اساس این موارد) می‌تواند باعث رشد اقبال کاربران به سایت بشود و نتیجه خیره کننده بود.
اخیراً در یکی از زیرمجموعه‌های وزارت نفت بودم و هنگام صرف ناهار در سالن غذاخوری متوجه lcd بزرگی شدم که عکس و مشخصات و امتیازی برای کارکنان را نمایش می‌داد. پس از پرسش در این خصوص متوجه شدم، تحلیل داده‌ها و میزان عملکرد کاربران در نرم‌افزار “نظام پیشنهادات” مورد ارزیابی قرار گرفته و امتیازبندی می‌شود و همین‌طور زمان مربوط به پاسخگویی کارهای ارجاعی محاسبه شده و بر حسب تعداد کار ارجاع شده به کارمندان، کارمندان برتر معرفی می‌شدند. ناگفته پیداست این ارزشیابی (که البته می‌تواند معیاری برای ارزشیابی‌های رسمی سازمانی هم باشد) در کنار امتیازهای تشویقی در نظر گرفته شده چطور به پویایی و تلاش بیشتر کارکنان برای کسب امتیاز بیشتر و معرفی در جمع همکاران منجر می‌شود.

درباره Gamification و روش‌هایش بیشتر صحبت خواهیم کرد.